Od 2026 roku procedura upadłości konsumenckiej zostanie znacząco uproszczona – długi będą automatycznie umarzane już po trzech miesiącach od zakończenia planu spłaty, o ile wierzyciele w tym czasie nie wniosą zastrzeżeń. Zmiany mają odciążyć sądy w sytuacji, gdy liczba bankructów konsumenckich w Polsce osiągnęła rekordowy poziom ponad 21 tysięcy osób w 2025 roku.
Najważniejsze informacje:
- Automatyczne umorzenie długów już po 3 miesiącach od zakończenia planu spłaty
- Opłata sądowa za wniosek wynosi zaledwie 30 zł
- Kontrola planu spłaty przez sąd tylko na wniosek wierzyciela, nie z urzędu
- Ujednolicenie wynagrodzenia syndyka do poziomu jednego przeciętnego wynagrodzenia
- Zawieszenie egzekucji komorniczych i windykacji po ogłoszeniu upadłości
- Prognoza wzrostu liczby bankructów do 30 tysięcy rocznie w najbliższych 5 latach
Automatyczne umarzanie długów – rewolucja w przepisach
Najważniejszą zmianą w upadłości konsumenckiej od 2026 roku będzie automatyczne umorzenie zobowiązań po upływie trzech miesięcy od zakończenia planu spłaty. Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało nowelizację prawa upadłościowego, która znacząco uprości proces – długi będą umarzane z mocy prawa, bez konieczności czekania na osobne postanowienie sądu.
Jak podkreśla ekspert Łukasz Lewandowski: „Zatarcie zadłużenia po upływie 3 lat od wykonania planu spłaty jest dobrym pomysłem, w szczególności w kontekście obecnej polityki banków, które upadłych konsumentów piętnują dużo dłużej”.
Przede wszystkim Karol Nawrocki wyciąga błędny wniosek, że wzrost liczby upadłości konsumenckich oznacza pogorszenie się sytuacji finansowej Polaków. W rzeczywistości to efekt reformy, którą wprowadził rząd Prawa i Sprawiedliwości. Zresztą – jednej z niewielu niezłych reform.— Patryk Słowik, dziennikarz
Obecnie opłata sądowa za złożenie wniosku o upadłość konsumencką wynosi zaledwie 30 złotych, co czyni procedurę bardzo dostępną finansowo. Po ogłoszeniu upadłości automatycznie zawieszane są egzekucje komornicze i działania windykacyjne.
Odciążenie sądów i nowa rola wierzycieli
Sądy upadłościowe będą kontrolować realizację planu spłaty wyłącznie na wniosek wierzyciela, rezygnując z dotychczasowego nadzoru z urzędu. Wierzyciele otrzymują trzymiesięczne okno na zgłoszenie nieprawidłowości w spłacie długów.
„Rezygnacja z obowiązku kontrolowania przez sąd realizacji planu spłat stanowi znaczne odciążenie wymiaru sprawiedliwości” – podkreślają prawnicy zajmujący się restrukturyzacją.
Dodatkowo zniesiona zostanie możliwość wniesienia skargi kasacyjnej w sprawach o ustalenie i zmianę planu spłaty, a część czynności administracyjnych przejmą pracownicy sekretariatów sądowych.
Nowe zjawisko – ucieczka z działalności gospodarczej
Eksperci zwracają uwagę na niepokojący trend związany z upadłością konsumencką.
Na platformie X ostrzega przed tym Przemysław Wierzbicki:
Chciałbym zwrócić Państwu uwagę na nowe zjawisko, jeśli chodzi o upadłość konsumencką – otóż coraz więcej osób prowadzących działalność gospodarczą, które popadły w poważne kłopoty finansowe, wyrejestrowuje działalność gospodarczą i ogłasza upadłość jako konsument. — Przemysław Wierzbicki (@Przemek_Wierz) 21 stycznia 2026
To zjawisko może oznaczać próby obejścia bardziej restrykcyjnych procedur upadłościowych dla przedsiębiorców. Coraz większe znaczenie ma również jakość składanego wniosku upadłościowego.
Rekordowa liczba bankructw w 2025 roku
Zmiany legislacyjne następują w czasie gwałtownego wzrostu liczby upadłości konsumenckich. W 2025 roku procedurę tę rozpoczęło rekordowe 21 266 osób w Polsce. Dla porównania, od 2015 roku do września 2025 roku łącznie upadłość ogłosiło 136 959 osób.
Polacy masowo ogłaszają upadłość. Ostatni rok był najgorszy w historii.— Dominik Tarczyński, poseł do Parlamentu Europejskiego
Statystyki pokazują różnorodność wiekową bankrutów – najmłodszy miał zaledwie 12 lat, najstarszy 94 lata. Najwięcej przypadków dotyczy osób w wieku 40-49 lat (26,92%) oraz 30-39 lat (23,89%).
Geograficznie przoduje województwo kujawsko-pomorskie z najwyższym wskaźnikiem 8,88 przypadków na 10 tysięcy mieszkańców. W samej Warszawie w 2025 roku odnotowano 1253 upadłości konsumenckich.
Kontekst ekonomiczny i reakcje polityczne
Wzrost liczby upadłości konsumenckich nie pozostaje bez wpływu na ogólną sytuację finansową państwa.
Dzień dobry. No to krótkie podsumowanie sytuacji w finansach państwa. Dochody budżetu państwa niższe o 72mld w stosunku do roku 2024 po listopadzie 2025. Nieudana reforma finansów samorządów – pogarszająca stan finansów państwa. Rekordowy deficyt na poziomie 244.9mld.— Michał Wójcik, polityk
W tym kontekście Bank Gospodarstwa Krajowego opublikował komunikat o wstrzymaniu przyjmowania przez banki kredytujące wniosków o udzielenie bezpiecznego kredytu 2%, co dodatkowo ogranicza dostęp do taniego finansowania dla konsumentów.
Koszty i perspektywy na przyszłość
Mimo uproszczeń, koszty upadłości konsumenckiej pozostają na poziomie 4-7 tysięcy złotych. Wynagrodzenie syndyka zostanie ujednolicone do wysokości jednego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce.
Eksperci prognozują dalszy wzrost liczby postępowań – do około 30 tysięcy rocznie w perspektywie najbliższych pięciu lat. Podzielone są jednak opinie co do zmian w prawie upadłościowym – niektórzy wyrażają obawy o obniżenie standardu ochrony wierzycieli.
Dobry system w zakresie postępowań dotyczących niewypłacalności (upadłościowych i restrukturyzacyjnych): pomaga wierzycielom odzyskać jak największą część należności; ułatwia realokację zasobów od mniej do bardziej efektywnych firm. W Polsce takie postępowania trwają…— Marcin Zieliński, ekspert ds. ekonomii
„Skuteczne przeprowadzenie upadłości konsumenckiej w 2026 roku wymaga precyzji, znajomości prawa i doświadczenia” – ostrzegają prawniccy specjaliści, zalecając korzystanie z pomocy wykwalifikowanych doradców.
Upadłość konsumencka pozostaje ostatnią deską ratunku dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, które znalazły się w stanie niewypłacalności. Nowe przepisy mają ułatwić proces, ale nadal kluczowe znaczenie będzie miała profesjonalna pomoc prawna przy przygotowaniu dokumentacji i prowadzeniu procedury.
Potrzebują Państwo oceny swojej sytuacji? Powyższy artykuł ma charakter ogólny. Każda sprawa jest inna, dlatego zapraszam do bezpłatnej rozmowy telefonicznej, podczas której ocenię Państwa przypadek indywidualnie. Telefon: +48 784 265 557.
